Brain drain

Brain drain.
Una ko yang narinig sa English teacher ko nung high school. Eto daw yung pagsialisan ng mga professional, trained and talented individual para maghanap ng greener pasture sa ibang bansa. Binanggit ni Ma’am ang posibleng pagkaubos ng taong yaman ng Pilipinas pag patuloy ang madugong brain drain. Paano na raw kapag nagkasakit tayo at pagdating sa hospital hindi agad maasikaso kasi kulang sa doctor o nurse. Paano raw magkaroon ng mga doctor, nurse, teacher kung ang mga guro ay aalis para mging DH sa Hongkong, Kuwait o Singapore.
Ang ganda ng pagka deliver niya ng kanyang monologue na halos nahulog ang buong klase sa pangakong hindi iiwan ang Pilipinas  sa sandaling magtatapos kami sa college.

Next week, inabangan naming si Ma’am. Iba na ang teacher namin. Umalis na siya papuntang Hongkong para maging DH.
Brain drain. Capital flight ang parallel term sabi ng wikipedia.
Talamak pa rin ngayon ang sakit na yan sa bansa natin. Hindi nga lang napapansin sa  ngayon kasi parang normal na lang na mangibang-bansa.

Pumunta ka sa ibang bansa at nakawin mo ang yaman nila.
Hindi ko sigurado kung si Rizal nga may sabi nyan pero ang pagkakalam ko eh sya may sabi nyan o kung hindi man iyan ang eksaktong sinabi nya, parang ganun na rin ang dating.
Yan ang palusot ng mga makabayan kuno. Guilty ba sila sa pag-iwan sa bansang Pilipinas?
Kahit dati pa, hindi ko pinangarap na magtrabaho abroad lalo ang pagiging DH. I have nothing against sa pagiging DH. Sadyang tamad lang ako at ayoko na lagi akong nauutusan. Madalas nga akong masigawan ng nanay ko dahil sa katamaran ko.
Siguro kung gusto ko mag-abroad baka Nursing tinapos ko ngayon. Pero hindi, 3 sems lang at nagquit ako. Alam ko, disappointed parents ko dati. Uso nursing nung early 90s. At halos lahat ng grumaduate ng nursing na ka batch ko nasa labas ng Pilipinas.

The lure of wealth and opportunity elsewhere leaves labor-exporting economies in a self-reinforcing bind: How to develop when the best and brightest routinely set out in search of greener pastures?

"These attractive, developed countries poach talent from less developed countries like sharks in the water. Who owns the problem? The individuals, the sovereign nations, or international bodies?" (Who’s to Blame for Brain Drain? By Matthew Hennessey)

Hindi ko na masasagot yan kasi komplikado. Pero tanong lang, sino dapat kong sisihin sa pag-alis ng dalawa kong kapatid na ngayon ay katulong ng mga Intsik?

Naunang umalis si Jean last year. Siya yung baby ng pamilya, bunso sa babae. Wala sa personalidad ang pagiging katulong. Sosyalera kasi. Pero nung magdesisyon siya na mag apply bilang DH sa Singapore, hindi siya pinigilan ni Mama. Kung ako lang, bakit pa? May matino siyang trabaho, secretary sa isang school sa amin.
Naiisip ko, kakayanin ba niya?
Umalis din siya, hindi na namin pinigilan. Kailangan niyang paghandaan ang buhay ni AJ, anak niya.

Ang kaba ng pamilya: Maltrato sa mga Pilipinang DH. Baka maltratuhin siya. Parang hindi naming kayang tanggapin na ang kapatid mo ay tratuhing parang hayop, na sa bahay namin may maayos na buhay.
Awa naman, naging maayos lagay niya. Aside from complaints niya na late siya nakakatulog o kaya panay utos ng amo nya sa kanya, parang parte na rin siya ng pamilya ng kanyang amo.
Hindi pa dyan natatapos, bago lang April 3 to be exact, 2pm ang flight ni Totit pa Singapore din, DH.

“Alaagaan mo sarili mo jan ate” – text nya bago ang flight niya.

Ako ang dapat magsabi sa kanya na alagaan niya ang sarili niya kasi malayo siya sa amin katulad ng lagi ko ring text kay Jean.
Bago kasi umalis si Totit, siya dumamay sa akin sa problemang kinaharap ko. Ilang bese ko sinabi sa kanya ng time na yun na parang hindi ko na kayanin. Kaya siguro nireremind niya ako na alagaan ang sarili ko dito kasi wala ng Totit na tatakbo para saklolohan ako uli!

Nalungkot ako.
Nalungkot ako sa ideya na dalawa sa kapatid ko ang malayo na sa amin.
Naalala ko ang late-nights kwentuhan at kulitan namin sa maliit na kwartong pinagsaluhan namin. Ang hanapan ng gamit sa kwartong magulo na parang school ground pagkatapos ng election. Ang awayan sa kung sinong susuot ng tshirt at hanapan ng pants. Ang tampuhan. Ang food trip sa gabi na inaabot ng madaling araw. Ang telebabad.
Iba na kasi, hindi na kami mga bata. May kanya-kanyang buhay na dapat ayusin, may future na dapat paghandaan.
Sana lang, sa pagpapaalipin nila sa ibang bansa, may magandang madulot sa pamilya, lalo na sa mga anak na iniwan nila para mag-alaga ng anak ng may anak.

Pagkatapos ko ibinalita kay Allan na aalis na nga si Totit, tinanong niya ako: “Ikaw, wala pud ka plano?”
Napaisip ako. Gusto ko rin mag-abroad. Pero para magbakasyon!

Tang’na! Bakit kasi kami mahirap? Sino kasi nagpauso ng DH? Bakit kasi may brain drain?
Katulad ng ibang may pamilyang nasa malayong bansa, iisipin ko na lng na pwede nila ako padalhan ng CP na new brand new at new model! (Toinks!)